على ابو الحسنى ( منذر )
156
فراتر از روش « آزمون - خطا » ! : زمانه و كارنامه سيد يزدى " صاحب عروة " ( فارسى )
شيرازى آمده و از وى خواستند كه يك مجتهد جامع الشرايط را همراه آنان روانهء افغانستان كند . ميرزا ، آسيد محمد كاظم يزدى را براى اين كار برمىگزيند و از وى مىخواهد كه به افغانستان رود . سيد نمىپذيرد و مىگويد : - ما آمديم نجف ، كه افغون را به نجف بياريم ، نه اينكه ما برويم افغون ! يعنى ، هدف ما اين است كه مرجع تقليد بشويم تا افغانىها پيش ما بيايند . * جدّيت و پشتكار از مهمترين نشانههاى « وارستگى » در افراد ، وظيفهشناسى و جدّيت آنها در انجام تكاليف عرفى و شرعى است ، و سيد در جدّيت و پشتكار علمى و عملى ، آيت روزگار بود . آيت اللّه آقا شيخ محمد حسين آل كاشف الغطاء ، مرجع و مصلح بزرگ شيعه ، در مقالهاى كه در سالهاى آخر عمر سيد نوشته ، با اشاره به نقش آن بزرگ در حفظ اركان شرع و دميدن جان به كالبد ناتوان دين در عصر خويش ، و تقليد كافّهء شيعيان جهان از وى ، سخن را به حرص و شوق و ولع سيد به كمالات علمى و اخلاقى مىكشاند و مىافزايد : تاكنون لحظهاى از لحظات عمر خويش را جز به اشتغال در مسير كسب سعادت و طلب بهترينهها از خداوند نگذرانده ، و از همينرو است كه از به دو عمر تاكنون كه صيت شهرتش گوش آفاق را پر ساخته ، پس از فراغت از انجام فرايض دينى و حوائج ضرورى دنيوى ، همواره اوقات خويش را مصروف انجام كارهاى پسنديده ( برّ و تقوا ) ، يا اصلاح بين مردم ، يا صدور فتوا ، يا نگارش كتاب ، يا تدريس و مطالعه و يا غير آن از امور شرعى و دينى داشته است ، و امروز وجود وى - كه خداوند عزيز و گراميش دارد - مدار همهء اين امور مىباشد . « 1 » آيت اللّه سيد حسن صدر ، فقيه نامدار عصر مشروطه در عراق ، نيز معتقد است كه
--> ( 1 ) . نقل از : آيت اللّه العظمى السيد كاظم الطباطبائى اليزدى طابثراه ؛ حياته ، نشأته العلمية ، مؤلّفاته ، سيد رضا طباطبايى ، مندرج در : المحقق الطباطبائى فى ذكراه . . . ، 2 / 752 - 753 . همو در تقريظ بر كتاب « الصحيفة الكاظمية » نوشتهء سيد ( طبع دار السلام ، بغداد 1337 ق ) نيز اوقات سيد را از ابتداى عمر تا پايان مستغرق در تفكر و مطالعه و تعليم و تدريس و تأليف مىشمارد : فلم تزل اوقاته الشريفة و لا تزال فى جميع الاحوال منذ اول عمره الى اليوم لا يصرف شيئا من وقته الا فى العلم و التعليم ، و المطالعة و التدريس ، و الفكر و التأليف . . . » .